Inteligentne specjalizacje podstawą do wsparcia unijnego w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na lata 2014-2020

Inteligentne specjalizacje to nowy instrument Unii Europejskiej, który zobowiązuje regiony państw członkowskich do wybrania tych obszarów, w których chcą się specjalizować i podnosić konkurencyjność. Na rozwój inteligentnych specjalizacji regionów zostanie przeznaczona największa pula funduszy Unii Europejskiej w perspektywie finansowej 2014-2020. Koncepcja inteligentnej specjalizacji jest oparta na założeniu, że kraj lub region może zbudować swoją przewagę konkurencyjną w oparciu o specyficzne dla danego terytorium potencjały. Inteligentna specjalizacja cechuje się występowaniem wspólnego potencjału w nauce i gospodarce, którego doskonalenie staje się ambicją kraju lub regionu, a których rozwijanie może w znaczący sposób ma przyspieszyć rozwój przedsiębiorstw, nie tylko działających w ramach danego obszaru.

Koncepcja inteligentnej specjalizacji jest nowym podejściem do stymulowania współpracy pomiędzy biznesem i sektorem nauki w celu dokonania transformacji społeczno-gospodarczej. W związku z powyższym, strategia inteligentnej specjalizacji powinna być postrzegana nie jako jednorazowe działanie, lecz jako ciągły proces, obejmujący stały monitoring zmian zachodzących na rynku, które mogą mieć wpływ na pozycję konkurencyjną danego terytorium.

W dniu 8 kwietnia 2014 r. Rada Ministrów przyjęła Program Rozwoju Przedsiębiorstw, którego integralną część stanowi Krajowa Inteligentna Specjalizacja (KIS). Dokument przedstawia proces analityczny wyłaniania inteligentnych specjalizacji na poziomie krajowym (obszary B+R+I) oraz proces ich monitorowania i aktualizacji.

Efektem opracowania KIS jest wskazanie krajowych inteligentnych specjalizacji stanowiących priorytety w zakresie polityki naukowej i innowacyjnej do roku 2020. KIS może również stanowić użyteczny instrument do sprostania wyzwaniom globalnym, takim jak: zmiany demograficzne, ograniczony dostęp do surowców naturalnych, bezpieczeństwo energetyczne, zmiany klimatyczne.

18 inteligentnych specjalizacji określono w ramach następujących działów: zdrowe społeczeństwo, biogospodarka rolno-spożywcza i środowiskowa, zrównoważona energetyka, surowce naturalne i gospodarka odpadami oraz innowacyjne technologie i procesy przemysłowe:

ZDROWE SPOŁECZEŃSTWO

1. Technologie inżynierii medycznej, w tym biotechnologie medyczne

2. Diagnostyka i terapia chorób cywilizacyjnych oraz w medycynie spersonalizowanej

3. Wytwarzanie produktów leczniczych

BIOGOSPODARKA ROLNO-SPOŻYWCZA, LEŚNO-DRZEWNA I ŚRODOWISKOWA

4. Innowacyjne technologie, procesy i produkty sektora rolno-spożywczego i leśno drzewnego

5. Zdrowa żywność (o wysokiej jakości i ekologiczności produkcji)

6.Biotechnologiczne procesy i produkty chemii specjalistycznej oraz inżynierii środowiska

ZRÓWNOWAŻONA ENERGETYKA

7. Wysokosprawne, niskoemisyjne i zintegrowane układy wytwarzania, magazynowania, przesyłu i dystrybucji energii

8. Inteligentne i energooszczędne budownictwo

9. Rozwiązania transportowe przyjazne środowisku

SUROWCE NATURALNE I GOSPODARKA ODPADAMI

10. Nowoczesne technologie pozyskiwania, przetwórstwa i wykorzystania surowców naturalnych oraz wytwarzanie ich substytutów

11. Minimalizacja wytwarzania odpadów, w tym niezdatnych do przetworzenia oraz wykorzystanie materiałowe i energetyczne odpadów (recykling i inne metody odzysku)

12. Innowacyjne technologie przetwarzania i odzyskiwania wody oraz zmniejszające jej zużycie

INNOWACYJNE TECHNOLOGIE I PROCESY PRZEMYSŁOWE (W UJĘCIU HORYZONTALNYM)

13. Wielofunkcyjne materiały i kompozyty o zaawansowanych właściwościach, w tym nanoprocesy i nanoprodukty

14. Sensory (w tym biosensory) i inteligentne sieci sensorowe

15. Inteligentne sieci i technologie geoinformacyjne

16. Elektronika oparta na polimerach przewodzących

17. Automatyzacja i robotyka procesów technologicznych

18. Optoelektroniczne systemy i materiały

Programem operacyjnym, który szczególnie będzie koncentrował się na działaniach zgodnych z koncepcją krajowych inteligentnych specjalizacji będzie Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, natomiast z regionalnych programów operacyjnych będzie możliwość uzyskania finansowania na inwestycje powiązane z inteligentnymi specjalizacjami na szczeblu regionalnym.

POIR będzie wspierał prowadzenie badań naukowych, rozwój nowych, innowacyjnych technologii oraz działania na rzecz podnoszenia konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw. Jego głównym celem będzie pobudzenie innowacyjności polskiej gospodarki, poprzez zwiększenie nakładów prywatnych na B+R oraz kreowanie popytu przedsiębiorstw na innowacje i prace badawczo-rozwojowe.

Przewidziane w Programie obszary wsparcia to:

  • budowa nowych i wzmacnianie istniejących powiązań między sektorem nauki a przedsiębiorstwami,
  • rozwój innowacyjności przedsiębiorstw,
  • wzmocnienie jakości badań oraz pozycji krajowych jednostek naukowych w ramach Europejskiej Przestrzeni Badawczej.

Głównym założeniem programu będzie wsparcie projektów od pomysłu do rynku, co oznacza wsparcie realizacji całego procesu powstawania innowacji: od fazy tworzenia się pomysłu, poprzez etap prac badawczo-rozwojowych, w tym przygotowanie prototypu, aż po komercjalizację wyników prac B+R.

Jednym z kluczowych elementów innowacyjnego ekosystemu gospodarczego są klastry. Sprzyjają one nawiązywaniu formalnej i nieformalnej współpracy pomiędzy firmami, jednostkami naukowymi oraz instytucjami otoczenia biznesu, ułatwiają przepływ informacji, wiedzy, technologii, a tym samym pobudzają innowacyjność. Dlatego też w PO IR przewidziano instrumenty wsparcia oraz preferencje skierowane do tzw. krajowych klastrów kluczowych, czyli inicjatyw klastrowych posiadających największy potencjał rozwojowy w skali kraju, a także w skali międzynarodowej.

Z PO IR skorzystają przede wszystkim przedsiębiorstwa (zwłaszcza małe i średnie), jednostki naukowe i uczelnie oraz podmioty zrzeszające dwie ww. grupy, np. konsorcja, klastry, platformy technologiczne. Wsparcie programu ze środków unijnych to 8,61 mld euro.

avatar
Autor:

Ekspert w dziedzinie funduszy unijnych i dużych projektów inwestycyjnych dla samorządów gminnych i firm z sektora MSP. Tematyką funduszy unijnych zajmuje się od 2002 roku. Swoją pracę z funduszami rozpoczął w firmie ComputerLand S.A w Warszawie przy realizacji międzynarodowego projektu z 6 Programu Ramowego Unii Europejskiej. W 2004 roku założył firmę doradczą Najda Consulting, która z sukcesem zrealizowała kilkanaście projektów których łączna wartość dofinansowania przekroczyła kwotę 263 653 709,00 zł, natomiast wartość projektów wyniosła 504 360 048,00 zł. W firmie Najda Consulting zarządzał 140 projektami unijnymi. Był koordynatorem 83 projektów unijnych dla Jednostek Samorządu Terytorialnego, 49 projektów unijnych dla sektora MSP, 8 projektów unijnych dla organizacji pozarządowych, instytucji kultury które z sukcesem uzyskały dofinansowanie. Zarządzał rozliczeniami 103 projektów unijnych, w tym pełnił funkcję Inżyniera Kontraktu w 17 realizowanych inwestycjach. Do najważniejszych zrealizowanych przez niego projektów należą: „Wprowadzenie nowej formy turystycznego zagospodarowania Promenady Gwiazd w Międzyzdrojach” – wartość inwestycji 23 mln zł, „Rewitalizacja zabytkowej linii nadmorskiej kolei wąskotorowej w Gminie Rewal” – wartość inwestycji 41 mln zł, „Uzbrojenie terenów inwestycyjnych w Stargardzie Szczecińskim”- wartość projektu 35 mln zł, „Połączenie mostowo-drogowe w celu skomunikowania terenów inwestycyjnych Gryfia Biznes Park” - wartość projektu 38 mln zł, „Budowa Pawilonu Wystawowego służącego celom „Centrum Dialogu Przełomy” – wartość inwestycji 24 mln zł. W 2012 i 2013 roku zrealizował projekt szkoleniowy 4x4biznes, który polegał na przeszkoleniu i przygotowaniu 180 przedsiębiorstw z woj. zachodniopomorskiego do aplikowania i zarządzania projektami nowego instrumentu finansowego Jessica. Jest pomysłodawcą takich projektów jak: portal informacyjny o nowych dotacjach unijnych na lata 2014-2020 – www.nowedotacjeunijne.eu , portal szkoleniowy www.4x4biznes.pl, akcji społecznościowej wraz z cyklem szkoleń Nie Łykaj Jak Pelikan, która ma na celu ochronę interesów kredytobiorców – www.nielykajjakpelikan.pl Uczestnik wielu konferencji biznesowych, autor wielu artykułów. Gościł m.in. w TV Biznes, TVP Szczecin, Pomerania TV, Polskim Radiu Szczecin. Prowadzona przez niego firma uzyskała bardzo dużo nagród i wyróżnień wśród których można wymienić: • I miejsce w Konkursie Gospodarczym Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego w kategorii Usługa Roku 2011 • I miejsce w konkursie Regionalny Lider Innowacji i Rozwoju 2011r w dwóch kategoriach: Innowacyjna Firma oraz Dynamicznie Rozwijająca się firma. Dodatkowo prowadzona przez niego firma zdobyła wyróżnienie w ogólnopolskiej edycji konkursu Krajowi Liderzy Innowacji i Rozwoju w kategorii Innowacyjna Firma jako jedna z trzech najlepszych w kraju. • I miejsce w konkursie Regionalny Lider Innowacji i Rozwoju 2012r w kategorii Innowacyjna Firma. Dodatkowo prowadzona przez niego firma zdobyła wyróżnienie w ogólnopolskiej edycji konkursu Krajowi Liderzy Innowacji i Rozwoju w kategorii Innowacyjna Firma jako jedna z trzech najlepszych w kraju. • wyróżnienie w konkursie o Nagrodę Gospodarczą Prezydenta Miasta Szczecin w 2010 roku w kategorii mikroprzedsiębiorca. Prowadzona przez niego firma jest od paru lat jest też wysoko klasyfikowana w rankingu najskuteczniejszych firm doradczych w Polsce, który przygotowuje dwumiesięcznik Fundusze Europejskie co niewątpliwie świadczy o jego skuteczności.

Dodaj komentarz