Raport dotyczący korzystania z dotacji unijnych przez MSP

W dwumiesięczniku ogólnopolskiej gazety Fundusze Europejskie został opublikowany raport dotyczący korzystania z dotacji unijnych przez firmy z sektora MSP oraz firm doradczych.

Badanie przeprowadzono na przedstawicielach (432) firm zatrudniających co najmniej 20 pracowników w podziale na grupy: firmy, które skorzystały z dotacji unijnych: (232); firmy, które wnioskowały o środki unijne, ale ich nie uzyskały oraz firmy, które nigdy nie aplikowały o dotacje unijne: (200).

Wynik I

86 % badanych firm deklaruje chęć pozyskania dotacji unijnej.

69 % firm w przeszłości ubiegało się o dotację.

54 % firm pozyskało dotację co najmniej raz, z czego ponad 80 proc. korzystało z usług firmy doradczej.

Główną barierą dla firm, które nie złożyły wniosku o dofinansowanie, jest przekonanie o braku programu dopasowanego do ich potrzeb. Etap przygotowawczy – poprzedzający aplikację o dofinansowanie – został uznany za najtrudniejszy i wskazany jako ten, przy którym współpraca z firmą doradczą jest najbardziej potrzebna. Jednak to na etapie realizacji i rozliczania projektu wystąpiło najwięcej problemów.

Wynik II

Brak zainteresowania dotacjami unijnymi.

14% ogółu firm nie jest zainteresowanych zdobyciem dotacji unijnej

Powody braku zainteresowania

Nie potrzebujemy korzystać z dofinansowania unijnego – 39%

Brak odpowiedniego programu dla naszej firmy – 27%

Korzystamy z innych dotacji/ inaczej finansujemy – 8%

Nie wierzymy, że można dostać dotację – 7%

Inny powód – 14%

Trudno powiedzieć – 10%

Jedynie 14 proc. przebadanych firm nie było zainteresowanych zdobyciem dotacji unijnej, z czego aż 39 proc. zadeklarowało, że nie potrzebuje dofinansowania unijnego, a 27 proc. nie znalazła progra-

mu odpowiedniego dla siebie. Czyli tak naprawdę dla większości z tych firm decyzja o niesięganiu po środki unijne była świadomą decyzją biznesową – dotacje unijne nie były odpowiedzią na ich potrze- by rozwojowe. Celem badania jednak nie było zrozumienie, czy decyzje te były trafne. W mniejszości były tu firmy, które nie wierzył w fakt otrzymania dotacji, stąd nawet nie interesowały się zdobyciem środków unijnych. Podobnie z firmami, które wybrały inny, poza dotacyjny model finansowania swoich inwestycji.

Wynik III

Zainteresowanie dotacjami unijnymi bez złożenia wniosku o dofinansowanie.

20% firm zainteresowanych zdobyciem dotacji unijnej nie złożyło wniosku o dofinansowanie.

Powody braku zainteresowania

Nie ma programu odpowiedniego dla naszej firmy – 59%

Nakład pracy i koszty związane z ubieganiem się o dotację przewyższają korzyści – 5%

Nie spełniamy kryteriów wielkości – 5%

Nie wierzymy, że możemy dostać dotację – 4%

Boimy się, że przyznanie dofinansowania może zostać wycofane – 4%

Korzystamy z innych dotacji/inaczej finansujemy – 4%

Nie mamy umiejętności/osób zdolnych poprawnie napisać wniosek – 3%

Dopiero niedawno zainteresowaliśmy się dotacjami – 3%

Za dużo biurokracji – 3%

Inny powód – 10%

Trudno powiedzieć – 5%

Większość firm, które były zainteresowane dotacjami, a nigdy nie złożyły wniosku o dofinansowanie, jako główny powód braku zainteresowania samymi dotacjami podaje niedopasowanie programów do ich potrzeb. Konkursy niestety często odbiegają od realnych potrzeb biznesowych przedsiębiorstw. Jak pokazuje praktyka, często sam fakt zdobycia dotacji stawał się celem strategicznym wielu firm, przez co inne plany inwestycyjne w ogóle nie były brane pod uwagę – gdyż nie kwalifikowały się pod rozpisane konkursy. Zarówno wyniki badania, jak i ogólna wiedza rynkowa pozwala postawić tezę, że jedynie nieliczne firmy zdecydowały się na kontynuację swojej strategii inwestycyjnej bez wsparcia dotacji, które w żaden sposób nie wpisywały się w ich wcześniej rozpisane plany rozwojowe.

Wynik IV

Plany ubiegania się o dofinansowanie unijne przyszłości.

Pytanie zadane w badaniu: A czy Pana/i zdaniem Pana/i firma będzie się ubiegać o dotację unijną w przyszłości?

Ogółem:

Zdecydowanie tak – 29%

Raczej tak – 37%

Raczej nie – 17%

Zdecydowanie nie – 8%

Nie wiem – 9%

Firmy, które otrzymały dotacje:

Zdecydowanie tak – 44%

Raczej tak – 40%

Raczej nie – 10%

Zdecydowanie nie – 2%

Nie wiem – 4%

Firmy, które nie otrzymały dotacji:

Zdecydowanie tak – 12%

Raczej tak – 34%

Raczej nie – 26%

Zdecydowanie nie – 15%

Nie wiem – 14%

Jak pokazują powyższe wyniki, prawie 70 proc. firm jest zainteresowana ubieganiem się o dotację w przyszłości. Przy rozbiciu badania na firmy, które z sukcesem aplikowały i na te, które nie otrzymały dotacji, wyraźnie widać, że wcześniejsza porażka zniechęca przedsiębiorców do kolejnych prób sięgania po dotacje.

Wynik V

Postrzegane trudności pozyskania dotacji i obowiązki związane z zarządzaniem.

83 proc. badanych firm uważa, że pozyskanie dotacji unijnej jest trudne.

Większość firm uważa, że najtrudniejszy w procesie pozyskiwania dotacji jest etap przygotowawczy, szczególnie zdaniem firm, które nie otrzymały dotacji. Trudność wynika przede wszystkim na przełożeniu dokumentacji opisującej założenia i wymagania instytucji wdrażającej na realia biznesowe funkcjonujące w przedsiębiorstwie. Etap aplikowania oraz etap realizacji i rozliczenia ocenione zostały jako łatwiejsze niż etap przygotowania i na podobnym poziomie trudności. Obowiązkami spontanicznie kojarzonymi z zarządzaniem dofinansowanym projektem są głównie: sprawozdania i rozliczenia, przestrzeganie przepisów, procedur i kryteriów związanych z projektem oraz kontrola i nadzór nad projektem. Często firmy na etapie aplikowania i później – zarządzania projektem dofinansowanym – nie uwzględniają informowania jednostki wdrażającej o procesie realizacji projektu dofinansowanego w sposób inny, niż wynika to z obowiązkowych sprawozdań. Kontakt z jednostką wdrażającą często kończy się na etapie przyznania dotacji. 42 proc. firm zainteresowanych pozyskaniem dotacji wskazuje identyfikację i ograniczanie ryzyk związanych z realizacją projektu jako najtrudniejsze zadanie związane z zarządzaniem projektem. 72 proc. beneficjentów deklaruje współpracę z firmami doradczymi podczas ostatniego projektu, na co najmniej jednym etapie pozyskiwania dotacji. 28 proc. tych firm skorzystało z usług doradczych na wszystkich etapach prac nad projektem. Współpraca z firmami doradczymi jest szczególnie ceniona przed pozyskaniem dotacji. 54 proc. firm, które otrzymały dotację twierdzi, że współpraca z firmą doradczą ma duży wpływ na pozyskiwanie dotacji. 28 proc. uważa, że taka współpraca ma istotny wpływ na poprawne rozliczenie dofinansowanego projektu. Blisko 70 proc. firm, które nie skorzystało do tej pory z usług firm doradczych uważa, że jest w stanie ponieść koszt współpracy z firmą doradztwa dotacyjnego w razie potrzeby.

Wynik VI

Obowiązki kojarzone z zarządzaniem projektem.

Przestrzeganie przepisów, procedur i kryteriów związanych z projektem – 16%

Bieżąca kontrola i nadzór nad projektem, monitorowanie wskaźników – 15%

Obowiązki związane z dokumentacją – 12%

Obowiązki związane z realizacją projektu – 9%

Pilnowanie terminowości i harmonogramu – 9%

Radzenie sobie z biurokracją oraz „papirologią” – 6%

Przygotowanie wniosku – 6%

Obowiązki związane z finansowaniem projektu – 5%

Zatrudnienie osób odpowiedzialnych za projekt – 5%

Inne obowiązki – 8%

Nie wiem, trudno powiedzieć – 23%

Respondenci badania postrzegają działania związane z zarządzaniem dotacją jako reaktywne wywiązywanie się z przyjętych zobowiązań poprzez podpisanie umowy o dotację. Przedsiębiorstwa spontanicznie nie biorą pod uwagę czynności, których realizacja mogłaby zmniejszyć uciążliwość i ewentualne trudności pojawiające się na etapie realizacji projektu.

Wynik VII

Najtrudniejsze obowiązki związane z zarządzaniem dofinansowanym projektem.

Identyfikacja i ograniczanie ryzyk związanych z realizacją projektu – 42%

Przygotowanie odpowiedzi na pytania Instytucji Zarządzającej – 40%

Przygotowanie projektu do kontroli – 38%

Wybór dostawców maszyn, urządzeń, usług finansowych w ramach projektu – 21%

Zarządzanie oszczędnościami w projekcie – 14%

Inne zadania – 2%

Trudno powiedzieć – 8%

Wynik VIII

Problemy w procesie pozyskiwania lub realizacji projektu z dofinansowaniem.

58% firm, którym przyznano dotację, deklaruje, że miało problemy na co najmniej jednym z etapów prac nad projektem.

Odsetek firm, które doświadczyły problemów na poszczególnych etapach realizacji projektu.

Etap przygotowawczy – 28%

Etap aplikowania – 27%

Etap realizacji i rozliczeń – 32%

Symptomatyczne jest to, że deklaratywnie respondenci wskazywali etap przygotowawczy jako ten, który przysporzył im najwięcej kłopotów. Jednak analizując fakty okazało się, że firmy wskazują najwięcej problemów na etapie realizacji i rozliczeń. Biorąc pod uwagę całokształt wyników badania można postawić tezę, że taki obraz jest wynikiem niedoceniania przez przedsiębiorstwa ostatniej, ale wcale nie mniej ważnej fazy projektu – jego rozliczenia.

Wynik IX

Problemy na etapie przygotowawczym.

28% firm, którym przyznano dotację, deklaruje, że miało problemy na etapie przygotowawczym.

Napotkane problemy:

Przygotowanie i skompletowanie odpowiednich dokumentów – 31%

Sprostanie wymaganiom, formalnościom i procedurom – 28%

Przygotowanie wniosku – 12%

Nieprecyzyjności wymagań, zmieniające się procedury oraz odmienne interpretacje przepisów – 9%

Brak wiedzy i doświadczenia własnych pracowników – 8%

Zgromadzenie własnych środków finansowych – 3%

Inne problemy – 12%

Nie pamiętam – 15%

Wynik X

Problemy na etapie aplikowania.

27% firm, którym przyznano dotację, deklaruje, że miało problemy na etapie aplikowania.

Napotkane problemy:

Konieczność uzupełnienia dokumentacji – 19%

Problemy z poprawnością dokumentów – 16%

Zbyt mała ilość przyznanych punktów/odrzucenie wniosku – 16%

Nieprecyzyjności wymagań, zmieniające się procedury – 15%

Sprostanie wymaganiom, formalnościom i procedurom – 11%

Długi czas od aplikowania do przyznania umowy – 6%

Brak wiedzy i doświadczenia własnych pracowników – 3%

Inne problemy – 11%

Nie pamiętam – 15%

Wynik XI

Problemy na etapie realizacji i rozliczenia.

32% firm, którym przyznano dotację, deklaruje, że miało problemy na etapie realizacji i rozliczenia.

Napotkane problemy:

Nieprecyzyjność wymagań, zmieniające się procedury – 16%

Opóźnienie w otrzymaniu decyzji lub wypłaty środków – 13%

Różnice pomiędzy wnioskiem a realizacją – 13%

Sprostanie wymaganiom, formalnościom i procedurom – 13%

Problemy z poprawnością dokumentów – 12%

Problemy z zapewnieniem finansowania projektu – 8%

Problemy związane z rozliczeniami – 8%

konieczność nanoszenia poprawek – 7%

Problemy związane z realizacją projektu – 4%

Inne problemy – 9%

Nie pamiętam – 9%

Źródło: dwumiesięcznik gazeta Fundusze Europejskie

avatar
Autor:

Doradztwo w zakresie projektów unijnych. Finansowanie inwestycji. Obsługa inwestorów, dotacje na rozwój firmy. Zarządzanie projektami. Realizacja projektów szkoleniowych i pisanie wniosków unijnych.

Dodaj komentarz